November 30, 2025
İlber Ortaylı

Key Points / Öne Çıkanlar

  • Tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı, Türkiye’deki su krizine ve tarım sorunlarına dikkat çekti.
  • Fırat ve Dicle havzasındaki boş köylere Çin’deki Uygur bölgesinin çiftçilerinin Türkiye’ye getirilmesini önerdi.
  • Ortaylı, Çukurova tarımı ve Urfa vadisi gibi kritik bölgelerde yabancı sermaye ve tapu oyunlarına karşı önlem alınmasını istedi.
  • Türkiye’nin su ve tarım politikalarının stratejik, teknik ve demografik açıdan önemine vurgu yaptı.
  • Hayvancılıkta uzman Kırgızların da bu topraklarda faaliyet göstermesi gerektiğini belirtti.

Tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı, Türkiye’deki su krizi ve tarım sorunlarına dikkat çekerek, Fırat ve Dicle havzasındaki boşalan köylere Çin’deki ‘Uygur bölgesinin çiftçilerinin Türkiye’ye getirilmesi’ yönünde öneride bulundu. Ortaylı, bu değerlendirmelerini Hürriyet’teki köşesinde paylaştı.

Türkiye’de barajlardaki doluluk oranlarının alarm verdiğini belirten Ortaylı, özellikle İzmir, Uşak ve Edirne gibi şehirlerde yaşanan su sıkıntılarına dikkat çekti. İzmir’de su kesintileri üç günde bir devam ederken, Çeşme ilçesinde Kutlu Aktaş Barajı’ndaki doluluk oranının yüzde 5’in altına düşmesi nedeniyle günlük 10 saat su verilemiyor.

Ortaylı, su krizinin ülke çapında beklenmedik bölgelerde etkili olduğunu belirterek, Konya Ovası’nın zirai özelliklerini kaybettiğini vurguladı ve şunları söyledi:

“Türkiye’nin barajlarla sulama imkânı kazandırdığı bölgelerde yabancıların ve tapu oyunlarının zamanı geçmiştir; bu mesele mutlaka çözülmelidir.”

“Çukurova tarımı, yerel üreticilerin keyfine veya keyifsizliğine bırakılacak bir konu değildir. Akdeniz’in en bereketli ve geniş ovası, en akılcı şekilde değerlendirilmelidir.”

“Fırat ve Dicle havzası, Türkiye için hem teknik hem demografik hem de siyasi açıdan hayati önem taşır. Burada boşalan köyler, vakit kaybetmeden Asya’daki kardeş potansiyel nüfusla doldurulmalıdır. Çin’in nükleer denemeleriyle yıpratılan bereketli Uygur bölgesinin çalışkan çiftçileri kısa zamanda Türkiye’ye getirilmelidir. Hayvancılık konusunda uzman Kırgızların da bu topraklarda faaliyet göstermesi gerekir.”

“Urfa vadisinin yabancılara satışı sadece durdurulmamalı; satılmış olan araziler de mutlaka geri alınmalıdır. Bu bölgede yabancı sermayeye izin verilemez.”

“Terör örgütünün bir dönem hâkimiyet kurmaya çalıştığı bölgelerde en ufak bir taviz verilmemelidir. Doğu Akdeniz kıyılarıysa Türkiye’nin elinde kalmak ve tutulmak zorundadır.”

Ortaylı’nın bu açıklamaları, özellikle Uygur diasporası ve Türkiye’deki tarım politikaları açısından kamuoyunda tartışma yarattı.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *